İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, İsrail ile Lübnan arasında varılan ateşkesle eş zamanlı olarak Hürmüz Boğazı’nın tüm ticari gemilerin geçişine açıldığını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump, karara ilişkin ilk tepkiyi kendi sosyal medya platformu Truth Social’dan verdi.

Ateşkesin devamı süresince geçiş serbest

Erakçi, X hesabından yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

“Lübnan’daki ateşkes doğrultusunda, İran İslam Cumhuriyeti Limanlar ve Denizcilik Örgütü tarafından daha önce duyurulan koordineli güzergâh üzerinden, ateşkesin geri kalan süresi boyunca Hürmüz Boğazı’ndan tüm ticari gemilerin geçişinin tamamen açık olduğu ilan edilmiştir.”

Karar, 7 Nisan’da ABD ile İran arasında imzalanan iki haftalık geçici ateşkesin maddelerinden birinin uygulamaya konulması anlamına geliyor. O anlaşmada, boğazdan güvenli geçişlerin garanti altına alınması öngörülmüştü.

Ancak uyarılar sürmüştü

Anlaşmaya rağmen geçtiğimiz günlerde bölgedeki gemilere, izinsiz geçiş denemeleri halinde “hedef alınacakları ve imha edilecekleri” yönünde uyarılar yapıldığı biliniyordu.

Trump’tan kısa ve net mesaj

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın açıklamasının hemen ardından Truth Social hesabından şu paylaşımı yaptı:

“İRAN, HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN TAMAMEN AÇIK OLDUĞUNU VE GEÇİŞE HAZIR OLDUĞUNU AZ ÖNCE DUYURDU. TEŞEKKÜRLER!”

ABD 11 Nisan’da abluka kararı almıştı

Taraflar arasındaki gerilim, 11 Nisan’da Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılan ABD-İran görüşmelerinden bir sonuç çıkmaması üzerine tırmanmıştı. ABD yönetimi aynı gün Hürmüz Boğazı’ndaki giriş-çıkışları ablukaya alacağını duyurmuş, abluka geçen pazartesi günü yürürlüğe girmişti.

ABD Deniz Kuvvetleri’nin 2022 tarihli Deniz Harekât Hukuku El Kitabı’na göre abluka, “düşman bir devlete ait, işgal edilen ya da kontrolü altında bulunan belirli liman, havaalanı veya kıyı bölgelerine tüm devletlere ait düşman veya tarafsız gemi ve hava araçlarının giriş ya da çıkışını engellemeye yönelik savaşçı bir operasyon” olarak tanımlanıyor.

İran’ın boğazı açma kararı, ablukanın ardından bölgede tırmanan tansiyonun düşürülmesine yönelik ilk somut adım olarak değerlendiriliyor.