16 maddelik metin, üç ülke arasında savunma, istihbarat, askeri eğitim, lojistik ve savunma sanayii alanlarında kapsamlı bir işbirliği öngörüyor.

Anlaşmanın çekirdeğini, taraflardan birine dışarıdan yönelik silahlı saldırının üç ülkeye yapılmış sayılması oluşturuyor. Buna göre saldırıya uğrayan tarafa diğer iki ülke, mevcut imkânlarını kullanarak derhal destek verecek. Ancak metin, her saldırıda otomatik olarak askeri müdahale yapılmasını şart koşmuyor; yardımın niteliği ve kapsamı ihtiyaçların objektif değerlendirilmesi ve ülkelerin kapasiteleri doğrultusunda belirlenecek. Anlaşma, Birleşmiş Milletler Şartı’nın meşru müdafaa hakkına da atıf yapıyor.

Metin yalnızca gerçekleşmiş saldırıları değil, olası tehditleri de kapsıyor. Taraflardan birinin egemenliği, toprak bütünlüğü veya uluslararası alanda tanınan sınırları tehlikeye girerse üç ülkenin ortak hareket etmesi öngörülüyor. Ayrıca hayati çıkarlar ve ulusal güvenlik konusunda ortak değerlendirmeler yapılması, bireysel ve ortak tedbirler geliştirilmesi düzenleniyor.

Savunma sanayii ve askeri işbirliği

Anlaşma, savunma sanayisinde ortak üretim, teknoloji geliştirme, Ar-Ge ve uzmanlık paylaşımını teşvik ediyor. Taraflardan birinin uzmanlarının diğer ülkelerde savunma sanayisine yönelik insan kaynağı yetiştirilmesine katkı sunabilmesi de metinde yer alıyor. Askeri alanda personel değişimi, ortak eğitim programları, tatbikatlar ve silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğini artıracak faaliyetler öngörülüyor; bu işbirliği barış ve savaş dönemlerini kapsıyor.

İstihbarat paylaşımı, karşılıklı mutabakatla belirlenen güvenli kanallar üzerinden yürütülecek. Gizlilik dereceli bilgi ve belgelerin üçüncü devlet, şirket veya kişilerle paylaşılmaması, yalnızca görevi gereği bilmesi gereken ve güvenlik yetkisi bulunan kişilerce erişilebilmesi öngörülüyor. Gizlilik yükümlülüğünün anlaşma sona erse veya bir ülke ayrılsa da devam etmesi hükme bağlanıyor.

Lojistik destek kapsamında tarafların barış, savaş ve olağanüstü hallerde birbirlerine silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve askeri teçhizat desteği sağlaması öngörülüyor. Bu desteğin mevcut lojistik imkânlara ve sistem uyumluluğuna bağlı olduğu belirtiliyor. Metinde terörle mücadelede operasyonel işbirliğinin güçlendirilmesi de yer alıyor.

Yönetim ve süre

Anlaşmanın uygulanması için üç ülkenin dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak. Komite yılda iki kez, dönüşümlü olarak bir ülkede toplanacak; liderler gerekli görülürse yılda bir kez bir araya gelebilecek. Sekretarya Suudi Arabistan’da kurulacak ve ev sahibi ülkeyle ayrı bir merkez anlaşması imzalanacak. Genel sekreterlik üç yıllık dönemlerle dönüşümlü olacak; ilk genel sekreter Pakistan vatandaşı olacak.

Anlaşma başka ülkelerin katılımına açık, ancak yeni üyelerin katılım usulü üç kurucu ülkenin oydaşmasıyla belirlenecek. Metin, tarafların daha önce imzaladığı uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklerini koruyor. NATO’nun adı açıkça geçmese de bu hüküm Türkiye’nin NATO dahil mevcut taahhütlerini kapsıyor.

Anlaşma süresiz olacak; taraflar ilk 10 yıl içinde çekilemeyecek. Bu sürenin ardından ayrılmak isteyen ülke, diğer taraflara en az üç ay önce diplomatik kanallardan yazılı bildirimde bulunacak. Ayrılık veya sona erme, devam eden projeleri ve gizlilik yükümlülüklerini etkilemeyecek. Metin Türkçe, Arapça ve İngilizce olarak eşit geçerlilikte düzenlendi; yorum farklılığında İngilizce metin esas alınacak. Anlaşma, üç ülkenin ulusal onay süreçlerinin tamamlanması ve son onay belgesinin sekretaryaya teslim edilmesiyle yürürlüğe girecek.