Etiketlerde tüketiciyi yanıltabilecek “%100” ifadeleri kullanılamayacak. İşletmelere uyum için 31 Mart 2027’ye kadar süre verildi.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği”, 16 Eylül 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, 2019’da çıkarılan önceki tebliği yürürlükten kaldırdı.

Tebliğ; çiğ et, kıyma, kanatlı kıyma, hazırlanmış et karışımları, mekanik ayrılmış kanatlı eti ve et ürünlerinin üretimi, ambalajlanması ve satışına ilişkin kuralları yeniden belirliyor.

Perakende noktalarında hazırlanmış et karışımı olarak yalnızca pişmemiş köfte ile Kilis tava, kâğıt kebabı gibi yöresel ürünler günlük olarak satılabilecek. Kıyma ve benzeri ürünler raflarda hazır bulundurulamayacak; tüketicinin talebi üzerine anında hazırlanacak. Çiğ kanatlı etleri hazır ambalajlı sunulacak ve ambalaj bütünlüğü bozulmadan satılacak. Tüketici isterse bu ürünler satış sırasında parçalanabilecek.

Karkas etlerde karışım kuralı
Büyükbaş ve küçükbaş hayvanlara ait karkas etler kendi arasında, farklı kanatlı türlerine ait karkas etler de kendi arasında karıştırılabilecek. Farklı hayvan türlerinin karkas etleri kural olarak birleştirilemeyecek. Ancak üretim teknolojisinin gerektirdiği durumlarda kanatlı eti ürünlerine büyükbaş veya küçükbaş eti ya da yağı eklenebilecek. Mekanik ayrılmış kırmızı et ise tebliğ kapsamındaki ürünlerde kullanılamayacak.

Çiğ et ve kıymaya, hijyen ve katkı maddesi mevzuatındaki istisnalar dışında dışarıdan herhangi bir gıda bileşeni veya organik-inorganik madde katılamayacak. Mantı, içli köfte, çiğ köfte, kadınbudu köfte, lahmacun, pide, kebap, pizza, hazır yemek ve mezelerde kullanılan et ile kıymalar da aynı şartları taşımak zorunda olacak.

Köfte ve burgerde et proteini sınırı
Kıymadan üretilen köfte ve burger gibi ürünlerde toplam et proteini en az %10 olacak. Yağ oranı %25’i, tuz oranı %2’yi geçemeyecek. Bu ürünlerde süt ve yumurta proteinleri dışındaki protein tozları, benzer azot kaynakları, nişasta, soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak. Baharat, ekmek ve galeta unu gibi bileşenlerden gelen nişasta ile bitkisel protein toplamı %5’i aşamayacak.

Dönerde yeni sınıflandırma
Döner; “yaprak döner”, “kıyma döner” ve “yaprak-kıyma döner” olarak sınıflandırıldı. Yaprak döner yalnızca yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı etten üretilecek. Kıyma dönerde en fazla %90 kıyma, en az %10 yaprak et kullanılabilecek. Yaprak-kıyma dönerde yaprak et oranı en az %60, kıyma oranı en fazla %40 olacak. Dönerde yağ oranı en fazla %25, tuz oranı en fazla %2 olacak. Fıstık ve peynir gibi girdiler kullanılamayacak. Yaprak dönerde diyet lifi yasak olacak. Toplam et proteini en az %12 olacak. Çiğ dönerin perakendede raf ömrü, pişirme başlangıcından itibaren en fazla 12 saat olacak.

Kanatlı kıyma yalnızca dondurulmuş satılacak
Kanatlı kıymadan üretilen köfte ve burgerlerde toplam et proteini en az %10 olacak. Yağ oranı %15’i, toplam et proteinindeki kolajen bağ doku proteini oranı %10’u, tuz oranı %2’yi geçemeyecek. Kanatlı kıyma ve kanatlı kıymayla hazırlanan karışımlar yalnızca dondurulmuş olarak piyasaya sunulabilecek.

Kanatlı eti döneri “yaprak” ve “yaprak-kıyma” olarak ikiye ayrıldı. Yaprak-kıyma kanatlı dönerinde en az %60 yaprak kanatlı eti, en fazla %40 kanatlı kıyma bulunacak. Yağ oranı %15’i, tuz oranı %2’yi geçemeyecek; toplam et proteini en az %14 olacak. Çiğ kanatlı dönerinin raf ömrü de pişirme başladıktan sonra en fazla 12 saat olacak.

Sucuk, pastırma, kavurma ve jambona yeni kriterler
Sucukta toplam et proteini en az %15, ısıl işlem görmüş sucukta en az %13 olacak. Pastırmada çemen hariç nem oranı %50’yi, çemen miktarı %10’u geçemeyecek. Kavurma ve kıyma kavurmada nem oranı en fazla %45, tuz oranı %3, yağ oranı %30 olabilecek. Jambonda toplam et proteini en az %13; yağ oranı %8’i, tuz oranı %3’ü geçemeyecek. Emülsifiye et ürünlerinde toplam et proteini en az %9 olacak.

Isıl işlem uygulanmış köfte, kanatlı köfte, burger ve kanatlı burgerde toplam et proteini en az %12; kaplamalı et ve kanatlı ürünlerinde en az %10 olacak. Isıl işlem uygulanmış dönerde toplam et proteini en az %16, kanatlı eti dönerinde en az %18 olacak. Mekanik ayrılmış kanatlı eti yalnızca kanatlı emülsifiye et ürünlerinde kullanılabilecek. Bu ürünlerde kalsiyum miktarı kilogram başına 750 miligramı geçemeyecek.

Sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk ve pastırmada protein tozu gibi azot kaynakları, nişasta ve nişasta içeren maddeler, soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddeleri kullanılamayacak. Baharattan kaynaklanan nişasta ve bitkisel protein toplamı %1’i geçemeyecek. Kavurma, kıyma kavurma ve kurutulmuş jambonda da bu tür dolgu maddelerine izin verilmeyecek.

Sucuk, pastırma, kıyma kavurma, kavurma, döner ve kanatlı eti dönerinde tütsüleme yapılamayacak. Sucuk, pastırma, kurutulmuş jambon, kavurma, kıyma kavurma, yaprak döner ve yaprak kanatlı dönerinde diyet lifi kullanılamayacak. Kavurma ve kıyma kavurmaya hiçbir gıda katkı maddesi katılamayacak. Et aroması veren aroma vericiler ile belirli ürünlerde tütsü aroma vericileri de yasak kapsamında olacak.

Etiketlerde “%100” ifadesi yasak
Çiğ et, kıyma, hazırlanmış et karışımı, mekanik ayrılmış kanatlı eti ve et ürünlerinde ürün adı, hayvanın tür adıyla birlikte yazılacak. Kıyma etiketlerinde yağ oranı ile kolajen bağ doku proteini/et proteini oranına ilişkin üst sınırlar görünür alanda gösterilecek. Çiğ kanatlı eti, kanatlı kıyma ve hazırlanmış kanatlı eti karışımlarında “Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C’ye ulaşmalıdır” ifadesi yer alacak.

Döner etiketlerinde ürünün niteliğine göre “yaprak”, “kıyma” veya “yaprak-kıyma”; kanatlı dönerlerde ise “yaprak” veya “yaprak-kıyma” ifadeleri ürün adıyla aynı renk ve yazı karakteriyle yazılacak. Emülsifiye et ürünlerinde baş eti kullanılırsa etikette “Baş eti içerir” uyarısı bulunacak. Mekanik ayrılmış kanatlı eti kullanılan emülsifiye kanatlı ürünlerinde bu durum hem görünür alanda hem bileşen listesinde açıkça belirtilecek.

Et ürünlerinde kullanılan hayvansal yağın hangi hayvan türüne ait olduğu içindekiler bölümünde yazılacak. Kanatlı ürünlerine üretim teknolojisi gereği büyükbaş veya küçükbaş eti ya da yağı eklenmişse bu bileşenler de içindekiler listesinde gösterilecek.

Ürün etiketlerinde marka dahil olmak üzere “%100”, “%100 Dana eti” veya “%100 Göğüs eti” gibi ifade ve logolar kullanılamayacak. Etiketlerdeki ürün adlarının aynı renk, yazı karakteri ve puntoda bir bütün olarak yazılması gerekecek. Dondurulmuş satılan çiğ et, kıyma, hazırlanmış et karışımları ve mekanik ayrılmış kanatlı etlerinin etiketlerinde “Çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaz” uyarısı bulunacak. Bu etiket kuralları satış reyonları, reklam panoları, market katalogları, gazete ve sanal reklamlardaki tanıtımlarda da uygulanacak.

Yeni tebliğ 16 Eylül 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Tebliğin yayımlanmasından önce faaliyette olan işletmeler, 31 Mart 2027’ye kadar eski hükümlere göre çalışabilecek. Bu tarihten önce piyasaya sunulan ürünler ise raf ömrü sonuna kadar satışta kalabilecek.