Gaziantep Sanayi Odası (GSO) Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Endüstriyel Gelişim Üssü (EGÜ) Yönetim Kurulu Başkanı Bora Tezel, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ile küresel ticaret kurallarının değiştiğini belirterek, sanayicilere savunmada kalmak yerine dönüşümde öncü olma çağrısı yaptı.
Tezel, yeşil dönüşümün artık bir sosyal sorumluluk söylemi olmaktan çıktığını ve uluslararası ticarette ayakta kalmanın temel şartı haline geldiğini vurguladı. SKDM’ye tabi işletmelerin kademeli olarak karbon raporlama ve finansal yükümlülüklerle karşılaşmaya başladığını hatırlatan Tezel, üretimdeki karbon ayak izini azaltamayan firmaların ihracatta ciddi maliyet engelleriyle karşılaşacağını söyledi. Tezel, “Karşımızdaki tablo yalnızca çevresel bir hassasiyet değil; doğrudan bilançolarımızı, ihracatımızı ve rekabet gücümüzü belirleyecek sert bir ekonomik gerçekliktir” dedi.
“Yeşile boyama dönemi kapandı”
Uluslararası finansmana erişimde kriterlerin değiştiğini belirten Tezel, yatırımın yeşil sayılıp sayılmayacağının artık bilimsel ölçütlere bağlandığını ifade etti. Türkiye’de 2026 yılı temmuz ayında Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı’nın açıklandığını, eylül ayında ise Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği’nin yürürlüğe girdiğini aktaran Tezel, bankaların kredi taleplerinde emisyon azaltımı ve döngüsel ekonomi şartlarını öne çıkaracağını söyledi. Tezel, “Yeşile boyama, greenwashing dönemi tamamen kapanmıştır” diye konuştu.
Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) yalnızca bir çevre düzenlemesi olmadığını, bilançolarda doğrudan maliyet ve operasyonel risk oluşturacağını belirten Tezel, “Karbonunu hesaplamayan yönetemez, yönetemeyen ise bedelini piyasaya nakit olarak öder” uyarısında bulundu.
Bankalara “proje finansmanı” çağrısı
Yeşil dönüşüm yatırımlarının atık ısı geri kazanımı, enerji verimliliği ve dijital kaynak yönetimi gibi somut tasarruf sağlayan projeler olduğunu dile getiren Tezel, bankacılık sektörünün bu yatırımları klasik bilanço büyüklüğü ve gayrimenkul ipoteği üzerinden değil, projenin sağlayacağı kaynak tasarrufu ve nakit akışını teminat kabul eden proje finansmanı modelleriyle desteklemesi gerektiğini söyledi.
Küresel finans sisteminin de bu yöne evrildiğini belirten Tezel, Dünya Bankası’nın Türk sanayisinin yeşil ve dijital dönüşümü için onayladığı 485 milyon dolarlık kaynağın önemine dikkat çekti. Türk Eximbank ve VakıfBank aracılığıyla imalat sanayisindeki işletmelere kullandırılacak “Sanayinin İkiz Dönüşümü” bütçesinin, finansmanın uluslararası alanda mevcut olduğunu gösterdiğini ifade eden Tezel, “Mesele finansman yokluğu değil; mesele, bu fonları kendi işletmesine çekecek doğru, akredite ve vizyoner projeleri üretebilmektir” değerlendirmesinde bulundu.
“Dönüşümü erken tamamlayan pazar payını artıracak”
Yeşil dönüşümü maliyet kalemi olarak görmenin stratejik bir hata olduğunu savunan Tezel, dönüşmemenin bedelinin pazar kaybı, ihracat kapılarının kapanması ve kârlılığın erimesi olduğunu söyledi. Büyük küresel markaların tedarikçi seçiminde artık yalnızca kaliteye değil karbon karnesine de baktığını vurgulayan Tezel, dönüşümü erken tamamlayan sanayicilerin eski teknolojide ısrar eden rakiplerinin müşterilerini kazanabileceğini ve katma değerli siparişlerle küresel pazardaki payını artırabileceğini kaydetti.
GSO’dan sanayiciye mentörlük ve dijital dönüşüm desteği
GSO olarak sanayicinin sürece hazırlıksız yakalanmaması için çalışmalar yürüttüklerini belirten Tezel, GSOMEM A.Ş. bünyesinde kurumsal karbon ayak izi hesaplama, raporlama ve emisyon azaltım stratejileri konusunda birebir mentörlük sunduklarını söyledi. Model Fabrika (Gaziantep Yetkinlik ve Dijital Dönüşüm Merkezi) aracılığıyla da Yalın Olgunluk Değerlendirme Analizi ve Öğren-Dönüş programlarıyla üretimde israfı azaltıp sanayicileri dijitalleşmeye hazırladıklarını aktaran Tezel, tüm sanayicileri bu hizmetlerden yararlanarak geleceğin rekabet kurallarını lehlerine çevirmeye davet etti.
