Olası bir depremde Gaziantep’te toplanma alanları neresi?

0
2355

Elazığ’da yaşanan depremin ardından uzmanlar olası artçı sarsıntılara karşı vatandaşları uyardılar. Jeoloji Mühendisleri Odası İl Temsilciliğinden yapılan açıklamada, depreme hazırlıklı olunmamasına rağmen son dönemde depreme karşı toplumda bir bilinçlenmenin gözlendiğine dikkat çekildi. “Depreme çok hazırlıklı olduğumuz söylenemez ama son dönemde bir bilinçlenme var. Binaların sağlamlığı konusunda bir şey diyemeyiz ama mağaraların üzerlerine kurulan mahalle ve binaların olduğunu görüyoruz” denilen açıklamada önemli tespitlerde bulunuldu. Diğer yandan ise Gaziantep’te de yoğun şekilde hissedilen depremin ardından vatandaşların önemli bölümü soğuk havaya karşı evlerine giremediler. Depremin hissedildiği dakikalarda ise vatandaşların en çok sorduğu soru ise, “Olası bir depremde toplanma alanları neresi?” oldu.

AFET İLAN EDİLEN BÖLGE VE MAHALLELERİMİZ VAR

Gaziantep’in deprem bölgesine çok uzak olmadığını dile getiren bilim insanları Türkiye’nin en önemli fay hatlarından birisi olan Doğu Anadolu fay hattının Gaziantep’in çok yakınından geçtiğini, özellikle Nurdağı ve İslahiye ilçelerinin bu fay hattı içerisinde olduğunu ifade ediyorlar. Bilim insanları İstanbul’ da yaşanan son depremin ardından birçok deprem fay hattının enerjisini sonuna kadar aldığını ve enerjisini boşaltmak üzere olduğunu kaydediyorlar. “32 afet ilan mahallemiz var bu mahallelerde kentsel çalışmaları doğru. AFAD başkanlığınca Türkiye’nin diri fay haritası ilk olarak 1992 yılında yapıldı, 4 yıl önce güncellendi. Ama bir türlü deprem bölgeleri haritamız diri fay haritasına göre güncellenmedi” denilen açıklama şu şekilde devam etti;
“5 yıldır devam ediyor. Bilindiği üzere Gaziantep 4.ncü derece deprem bölgesindeydi. 1996 yılında yapılan deprem bölgeleri haritasıyla 3’ncü dereceye yükseltildi. Yeni yapılacak olan deprem bölgeleri haritasına göre ise 3 olan bazı kısımlar 2, 2 olan bazı kısımlar 1 olma ihtimali var.  Daha doğru ve daha iyi deprem analizleri yapılması için bu deprem bölgeleri haritasının güncellenmesi gerekiyor. Asıl tehlike Doğu Anadolu hattında meydana gelmesi beklenen deprem. Karada ve daha sığ bir ortamda olacaktır. Son deprem denizin açığında 6.5 büyüklüğünde olduğu halde büyük bir panik meydana geldi. Bu hat Gaziantep’e kuş uçuşu 35 km. Bu fay hattı 500 yıldır büyük bir deprem üretmiyor. 500 yıldır büyük bir enerji potansiyeli var. Burada bir deprem olması halinde Gaziantep’i düşünemiyoruz. Gölbaşı-Türkoğlu kesiminde bir facia olur. Buraya en yakın Organize sanayi bölgesi. Büyük oranda etkileyecektir. Büyük bir yansıması olacaktır. Maalesef biz depremi günübirlik düşünüyoruz. Uzun vadeli deprem politikamız yok.”

Elazığ’a bağlı Sivrice merkezli meydana gelen 6.8 şiddetindeki depremin hemen ardından Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Zabıta ve İtfaiye Daire Başkanlığı personelinden oluşan 3 araç 9 kişilik ekip ile bölgeye hareket etti. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Başkan Yardımcısı Latif Karadağ, Elazığ dışında Malatya’nın Pötürge ilçesinde de yardım faaliyetlerinin sürdürüldüğünü açıkladı. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi depremin hissedildiği birçok bölgede yemek ihtiyacını seyyar mutfaklarla gideriyor. Diğer yandan Gaziantep Büyükşehir Belediyesi arama kurtarma ekipleri iki vatandaşın kurtarılması operasyonunu başarılı bir şekilde tamamladılar. Ekiplerin bir süre daha bölgede çalışmalarını sürdüreceğine dikkat çeken Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Başkan Yardımcısı Latif Karadağ, Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin’in de kısa süre içerisinde bölgeyi ziyaret ederek vatandaşlarla bir araya geleceğini açıkladı.

“YENİ BİR YAPI DENETİMİ MODELİ BENİMSENMELİ”

Makine Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Ovayolu, “17 Ağustos 1999 Marmara Depreminden Dersler Çıkarılmalı ve Depremlere Karşı Etkili Önlemler Almak İçin TMMOB’ye Bağlı Odaların Görev ve Yetki Alanına Giren Kamusal Mesleki Denetim, Yeterlilik, Eğitim ve Belgelendirmeye Dayalı Yeni Bir Yapı Denetimi Modeli benimsenmeli” dedi. “Türkiye dünyadaki en etkin deprem kuşakları arasında yer alan Akdeniz-Alp-Himalaya kuşağı üzerindedir. Ülke toprakları ile sanayi ve barajlarının büyük kısmı bu aktif deprem kuşağının üzerinde yer almaktadır. Bu gerçekliğe karşı etkili önlemler alabilmek için depremin çok disiplinli bir mühendislik, mimarlık, şehir plancılığı alanı olarak görülmesi gerekir. Ancak bu disiplinler rant çıkarları için dışlanmaktadır. 17 Ağustos 1999 Marmara ve 12 Kasım 1999 Düzce Depremleri sonrasındaki yapı denetimi düzenlemelerinde kamusal denetim ticarileştirilmiş ve meslek odalarının önerileri dışlanmıştır. Yapı Denetim Yasası’nda kamu yapıları denetim dışı tutulmuş ve yasanın kapsamı daraltılmıştır. TMMOB’ye bağlı Odaların mevzuatla tanınmış görevleri içinde bulunan mühendislik, mimarlık hizmetlerinin mesleki yeterlilik, eğitim, belgelendirme, denetleme gereklilikleri de dışlanmıştır” şeklinde konuşan Ovayolu açıklamasını şu şekilde sürdürdü;

“Planlama, mühendislik, mimarlık, yapılaşma ve kamusal denetime ilişkin sorunlara ayna tutan, yüzyılın afeti olarak anılan ve yaklaşık 340 bin yapının önemli ölçüde yıkıldığı ve hasar gördüğü, on binlerce yurttaşımızın yaşamını kaybettiği 1999 Marmara Depreminden hiçbir ders alınmadığı; Deprem Şurası, Ulusal Deprem Konseyi gibi oluşumların devre dışı bırakılması ile, Van depremi ve diğer depremler sonucu oluşan sosyal yıkım tablosu ile, mevzuat düzenlemelerinin rant eksenli olması, kentsel dönüşüm programlarının ranta yönelik olması ve bütün ülkenin imara açılması ile tekrar tekrar ortaya çıkmıştır. Türkiye bugün 20 yıl önceki Marmara depreminden daha iyi durumda değildir. Yer seçimi kararlarında, yapı tasarımı, üretimi ve denetiminde bilimsel, bütünlüklü bir düzen yoktur. Öyle ki sorunlu dolgu alanları, dere yatakları ve kıyılar imara açılmakta, her yere AVM ve gökdelenler yapılmaktadır. Yanlış ulaşım politikaları, yanlış kentsel dönüşüm uygulamaları ve yanlış mega projelerin artması, su yatakları ile yeşil alanlar arasındaki bağların koparılması, sel-su baskınlarının artması, ısı adalarının oluşması gibi olgular depremlerin yıkıcı etkilerini artırmaktadır. Bu sorunlara deprem olgusunu ve depremlere dayanıklı yapı stokunu artırma gerekliliğini gözetmeksizin yapılan son imar affı ve depremlerde toplanma yerleri olan alanlardaki hızlı yapılaşma eklendiğinde ülkemizin depremlere hazır olmadığı anlaşılmaktadır. Bu noktada belirtmek isteriz, iktidarın mühendislik, mimarlık, şehir plancılığı mesleklerine yönelik saldırısı rantçı sermaye güçlerinin önünü açmaya, mesleki gereklilikleri hiçe sayarak iş yapma mantığının egemen olmasına ve depremlerin yol açtığı sosyal yıkım sorunlarının sürmesine yol açmaktadır. Yapı denetimi uygulamasını yönlendiren kararlar ve ilgili tüm mevzuatın TMMOB ve bağlı Odalar, üniversiteler ve ilgili kesimlerin katılımıyla düzenlenmemesi durumunda ülkemizi yeni büyük sosyal afetler ve yıkımlar beklemektedir.”

Ovayolu daha sonra şu ifadelere yer verdi;

“Depremler ve büyük doğa olaylarına karşı bütünlüklü, sağlıklı, insanca bir yaşam ve çevre için alınması gereken önlemler ivedi bir öneme sahiptir. Depremlere karşı önlemler bütünlüğü, güvenli yapılaşma ve halkın sağlıklı kent ve doğal çevre hakkı için neoliberal piyasacı ve rantçı yaklaşımlar reddedilmelidir. Mevcut Yapı Denetim Yasası’nın öngördüğü, ticari yanı ağır basan yapı denetim şirketi ve öngörülen teknik müşavirlik şirketi modeli yerine uzmanlık ve etik niteliklere sahip yapı denetçilerinin etkinliğine dayalı, meslek odalarının sürece etkin katılımını sağlayacak yeni bir planlama, tasarım, üretim ve denetim süreci modelinin benimsenmesi gerekmektedir. Bu yaklaşım egemen olmadıkça depremler ve sonuçlarına yönelik kalıcı ve bilimsel bir çözüm ne yazık ki mümkün olamayacaktır. İlimizde Deprem Master Planı’nın hazırlanıyor ve bu konuda ciddi çalışmalar yapılıyor olması ilimiz adına olumlu gelişmelerdir. Fakat sağlıklı bir Deprem Master Planı hazırlanabilmesi için, Gaziantep’in güncel depremsellik durumu, deprem bölgeleri – haritaları,  en önemlisi mevcut yapı stokunun depreme ne kadar dayanıklı olup olmadığı gibi somut verilere ihtiyaç vardır. Ancak bu veriler ile hazırlanan sağlıklı bir Deprem Master Planı ilimize faydalı olabilecektir. Bunun yanında tüm bina projelerinin Meslek Odalarının denetiminden yoksun bırakılması, Meslek Odaları tarafından denetlenmesinin istenilmemesi, hatta denetlenen, Meslek Odası imzası ve kaşesi bulunan projelerin ilgili merciler tarafından kabul edilmemesi Bilimle, Deprem Master Planı ile Depreme Yönelik alınacak önlemler ile tamamen tezat bir durumdur. Bu durumun ivedilikle düzeltilmesi gerektiğini de hatırlatırız.”

“DEPREM OLMAYACAĞI ANLAMINA GELMEZ”

Depremle ilgili tarihi kayıtların Gaziantep bölgesi için oldukça kısıtlı olduğunu belirten bilim insanları, bu nedenle tahmin yapmanın zor olduğunu söylediler. Yıllardır Gaziantep’te deprem olmamasının bundan sonra da deprem olmayacağı anlamına gelmediğine dikkat çeken yetkilileri, insanların depremden korkmalarını değil, depreme karşı bilinçli olmaları gerektiğini ifade ediyorlar.
Bilim insanları açıklamalarında şu ifadelere dikkat çekiyorlar;
“Türkiye’nin en önemli üç deprem bölgesi olan Kuzey Anadolu fay hattı, Ege Bölgesi ve Doğu Anadolu Fay hattını sistemler olarak değerlendirdiğimizde içerisinde en önemli aktif fay hatlarından birisi Doğu Anadolu fay hattı. Özellikle Gaziantep’e yakın olarak değerlendirdiğimiz Türkoğlu, Andırın, Nurdağı, Kahramanmaraş bölgelerinde uzun yıllar ciddi anlamda deprem olmamış. Deprem olmaması burada enerjinin birikmiş olabileceğini, dolayısıyla bu sessizliğin aslında çok kötü bir seslilikle meydana gelebileceğini gösteriyor.”

‘İnsanların deprem korkusunu değil, deprem bilincini kazanması gerekir’ diyen bilim insanları; “Doğu Anadolu fay hattının Gaziantep’e yakın kısmında büyük bir sismik sessizlik söz konusudur. Bu kendini belli bir zaman sonra bozacak ve bir etki olarak meydana getirecektir. Bu etki farklı boyutlarda ve farklı kuvvetlerde olacaktır. Gaziantep açısından en büyük problemlerden birisi de budur. Doğu Anadolu fay hattında hala bir birikme oluşuyor. Depreme karşı önlemimizi alırsak, depreme karşı dayanıklı binalar yaparsak, bataklığın üzerinde bile depreme dayanıklı bir yapı yapıyorsanız burada olacak depremlerden korkmaya gerek yok” şeklinde görüş belirtiyorlar.

“DEPREM HARİTASINDA ÖNEMLİ BİR COĞRAFYADAYIZ”

Gaziantep’in Türkiye için önemli bir şehir olduğuna dikkat çeken bilim insanları, “Gaziantep bölgesini özel olarak değerlendirmek gerekirse, Gaziantep özellikle son 20 yılda Türkiye’nin diğer illerine baktığınız zaman sessiz, içten içe ama çok hızlı bir şekilde ivme kaydediyor. Gaziantep’te baktığınız zaman zemini kazdığınızda birçok yerde birkaç metrede sert zemin çıkabiliyor. Gaziantep’te yüzeyden itibaren kötü toprağın, kötü zeminin bayağı bir hacim kapladığı bölgelerde var” diye görüş belirtiyorlar.

hakimiyetgazetesi.com

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here